Dự kiến sẽ có 37.545 trẻ (trẻ sinh từ 01-9-2025 đến 31-10-2026) được uống vắc xin Rota trong năm 2026. Tổng ước tính nhu cầu vắc xin Rotavin để triển khai trong năm 2026 là 74.950 liều.

Theo Thông tư 10/2024/TT-BYT của Bộ Y tế ban hành ngày 13-6-2024, mỗi trẻ được uống 2 liều vắc xin với liều 1 khi trẻ đủ 02 tháng tuổi, liều 2 cách ít nhất 01 tháng sau lần 01. Cần hoàn thành đủ 02 liều cho trẻ trước 06 tháng tuổi. Đối với những trẻ hoãn, chưa uống đủ liều vắc xin Rota, sẽ được uống vét ngay trong tháng để hạn chế mất cơ hội tiếp cận do giới hạn tuổi chỉ định vắc xin Rota.

Vắc xin Rotavin là vắc xin sống, giảm độc lực do Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất Vắc xin và Sinh phẩm Y tế (Polyvac) sản xuất trên tế bào Vero. Vắc xin Rotavin được cấp phép lưu hành tại Việt Nam từ năm 2012 và gia hạn gần nhất theo số 893310109424 tại QĐ 94/QĐ-QLD ngày 31-01-2024, số đăng ký QLVX-1039-17; của Cục Quản lý Dược – Bộ Y tế.

Cũng giống như các vắc xin khác, sau khi uống vắc xin Rota có thể gặp phản ứng không mong muốn. Kết quả thử nghiệm lâm sàng tại 2 địa điểm nghiên cứu tại Phú Thọ và Thái Bình với gần 1.000 trẻ từ 6 đến 12 tuần tuổi cho thấy không có trường hợp nào bị phản ứng nặng xảy ra. Các triệu chứng có thể gặp ở trẻ sau khi uống vắc xin là: nôn, sốt, tiêu chảy, đau bụng, ho, quấy khóc… nhưng rất ít và không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm trẻ uống vắc xin và nhóm trẻ uống giả dược. Có một số trường hợp bị tiêu chảy nhưng chưa có bằng chứng nào chứng minh có liên quan đến vắc xin Rotavin.

Bên cạnh đó, có thể sử dụng vắc xin Rotavin cùng lúc với vắc xin khác như vắc xin bại liệt (OPV, IPV), vắc xin phối hợp DPT-VGB-Hib, DPTVGB-Hib - IPV, vắc xin viêm gan B, vắc xin Hib…mà không ảnh hưởng đến độ an toàn và hiệu lực của vắc xin này.

Không sử dụng vắc xin Rota trong các trường hợp trẻ quá mẫn sau khi uống liều vắc xin đầu tiên hoặc quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của vắc xin; trẻ bị dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa; trẻ có tiền sử lồng ruột; trẻ đang bị suy giảm miễn dịch nặng.

Trên thế giới, vắc xin được sử dụng từ nhiều năm qua và được coi là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, an toàn. Đã có hơn 30 bệnh truyền nhiễm có thể dự phòng được bằng vắc xin. TCMR ở nước ta đã triển khai miễn phí 11 loại vắc xin cho trẻ em và phụ nữ có thai. Nhờ vậy, Việt Nam đã thanh toán, loại trừ và giảm tỷ lệ mắc, tử vong do các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ em như bại liệt, uốn ván sơ sinh, sởi, rubella, bạch hầu, ho gà… góp phần giảm đáng kể chi phí chăm sóc y tế, nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Trong giai đoạn 2016-2023, vi rút Rota là nguyên nhân gây ra tiêu chảy cấp ở 20% đến trên 50% trẻ nhỏ. Ước tính vi rút Rota khiến hàng trăm nghìn trẻ phải nhập viện và hàng ngàn trẻ phải cấp cứu mỗi năm, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, những địa phương chưa có điều kiện tiếp cận với vắc xin phòng bệnh trong tiêm chủng dịch vụ. Hiện nay, vắc xin Rota đã được sản xuất trong nước đảm bảo cung ứng cho Chương trình TCMR.

Vắc xin phòng bệnh tiêu chảy cấp do vi rút Rota đã được triển khai rộng rãi và an toàn tại hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo các quốc gia cần đưa vắc xin Rota vào TCMR.

Tại Việt Nam, vắc xin Rota đã được bổ sung vào Chương trình TCMR miễn phí cho trẻ em tại 32 tỉnh từ năm 2024, mở rộng ra 41 tỉnh trong năm 2025 theo Quyết định số 1987/QĐ-BYT ngày 11-7-2024 của Bộ Y tế và triển khai toàn quốc từ năm 2026 theo Quyết định số 2780/QĐ-BYT ngày 29-8-2025 của Bộ Y tế.

Thanh Bình